0 · Sınav tarzı ve çalışma planı
Önce hocanın nasıl soru sorduğunu anla, sonra konulara geç. Her şey sıfırdan anlatılıyor; sırayla oku.
Hocanın soru tarzı (örnek sınava göre)
Örnek sınav: 60 dakika, 4 soru, sorular 20–30 puan. Soru tipleri şunlar:
| Tip | Nasıl sorulmuş | Senden beklenen |
|---|---|---|
| Çok olası SQL sorgusu açıklama (30P) | Chrome History'de bir SQL sorgusu ve ekran çıktısı veriliyor, "sorguyu açıklayınız" deniyor. | Sorgunun her parçasını tek tek açıklamak: hangi tablo, hangi sütun, zaman neden 1000000'a bölünüyor, || ne, order by ne… |
| Çok olası Transition hesaplama (20P) | Visits tablosundan bir satır veriliyor (ör. Tran:805306375), "matematiksel olarak hesaplayıp yorumlayınız". | Decimal → hex, 0xFF ile AND, tablodan anlam, üst bitlerin (qualifier) anlamı. |
| Çok olası Senaryo + Linux komutu yazma (20P) | "Şüpheli şunu iddia ediyor… şu çıktıyı elde edecek Linux komutunu yazınız". | Çoğu zaman grep komutu (+ regex). Çıktıdaki kelimeyi arayıp bir alt satırı da göstermek gibi. |
| Olası Tanımlar (30P, 5 şık) | "Aşağıdaki tanımlamaları yapınız: … nedir?" | Kısa, net 3–5 cümlelik tanım. Örnek sınavda WebKit ve SYN Flood sorulmuş. |
Sorumlu olduğun konular (hocanın listesi)
| Slayt | Konu | Bu sitede |
|---|---|---|
| 1. slayt | Regex (düzenli ifade) ile arama: IP arama, mail arama vs. · grep'e çalış · iPhone yok | Bölüm 1 |
| 2. slayt | Lab uygulamaları · History web geçmişi · URL ve visit tablosu ilişkisi, hangi veriler çekiliyor · WebKit nedir · Visit transition formatıyla tablo elde etme, tablo dönüşümleri · Analyze table · Senaryolara hakimiyet | Bölüm 2 |
| 4. slayt | SMTP: hangi aşamada ne kullanılıyor, ne yapıyor · SSL/TLS · Conversion (Base64 dönüşümü) | Bölüm 3 |
| Diğer haftalar | SYN Flood, ARP Poisoning, DHCP Starvation, Taciz e-postası (Wireshark) | Bölüm 4 (kısa) |
1–2 günlük plan
| Sıra | Ne yap | Süre |
|---|---|---|
| 1 | Web geçmişi: tablolar → zaman → SQL → transition. En çok puan buradan gelir. | ~3 saat |
| 2 | Transition hesaplayıcı ile 5–6 sayıyı elle hesapla, sonra araçla kontrol et. | ~45 dk |
| 3 | Regex ve grep: karakter tablosunu ezberle, IP/mail/telefon/MAC kalıplarını kendin yaz. | ~2 saat |
| 4 | SMTP / SSL / Base64: aşama tablosu + kodlar + Base64 çözme. | ~1.5 saat |
| 5 | Ağ konuları ve tanım kartları. | ~1 saat |
| 6 | Örnek sorular: önce cevaba bakmadan kâğıda yaz, sonra karşılaştır. Test ile bitir. | ~1.5 saat |
1 · Regex (düzenli ifade) ve grep
Adli bilişimde elimizde dev metin/log dosyaları olur. İçinden IP, e-posta, telefon, MAC adresi gibi delilleri kalıp (pattern) ile bulmak için regex kullanırız.
Hangi deliller kalıpla aranır?
| Grup | Örnekler |
|---|---|
| Kişisel bilgi | isim, telefon, e-posta, doğum tarihi, posta kodu, kimlik no |
| Hesap doğrulama | kullanıcı adı, şifre |
| Kaynak kod | HTML, Java |
| Ağ | ziyaret edilen URL, IP adresi, Hex, MAC adresi, zaman damgası |
| Dosya | dosya adları, dosya özellikleri |
1.1 Temel karakterler (ezberle)
| Yazım | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
abc | Literal karakter: aynen bu harfler | frank → "frank" |
. | Herhangi tek karakter | a.c → abc, a1c |
\. | Gerçek nokta (kaçış). IP ve mailde şart! | gmail\.com |
[abc] | Köşeli parantez içindekilerden biri | [Ff]rank |
[A-Z] [a-z] [0-9] | Aralık: büyük harf / küçük harf / rakam | [0-9a-fA-F] = hex rakamı |
[^abc] | Bunlar hariç herhangi bir karakter | <[^>]*> = HTML etiketi |
a|b , (F|f) | VEYA. Parantez grup yapar | (F|f)rank |
* | Önceki öğe 0 veya daha fazla | ab* → a, ab, abbb |
+ | Önceki öğe 1 veya daha fazla | \s+ = bir ya da çok boşluk |
? | Önceki öğe 0 ya da 1 kez (opsiyonel) = {0,1} | https? → http, https |
{n} | Tam n kez | [0-9]{10} = 10 rakam |
{n,m} | En az n, en fazla m kez | [a-z]{1,10} |
\b | Kelime sınırı (word boundary) | \b[0-9]{10}\b |
\s | Boşluk karakteri (whitespace) | |
\w | Kelime karakteri = [a-zA-Z0-9_] | \w+ |
^ / $ | Satır başı / satır sonu (köşeli parantez dışında) | ^From |
xxx(?=foo) | Lookahead: ardından foo gelen xxx (foo eşleşmeye dahil değil) | \w+(?=ing) → fish(ing) |
(?<=foo)xxx | Lookbehind: önünde foo olan xxx | (?<=pre)\w+ → (pre)tend |
[a-zA-Z0-9_] ile kelime-olmayan karakter (boşluk, virgül, !) arasındaki görünmez konumdur. Bir kelimenin ilk karakterinden önce ve son karakterinden sonra bulunur. "I am 50 years old" içinde her kelimenin iki yanında bir \b vardır.Neden önemli?
[0-9]{10} kalıbı 1234567890123 içinde de ilk 10 rakamı yakalar (yanlış!). \b[0-9]{10}\b ise yakalamaz, çünkü 10. rakamdan sonra kelime bitmiyor.1.2 grep komutu ve seçenekleri
grep = dosyada/metinde kalıp arayan Linux komutu. Bulduğu satırın tamamını yazar (aksi söylenmedikçe).
grep [SEÇENEKLER] "KALIP" dosya
komut | grep [SEÇENEKLER] "KALIP" # | (pipe): soldaki komutun çıktısını grep'e verir
| Seçenek | Anlamı |
|---|---|
-E | Extended regex (+ ? | {} () doğrudan çalışsın). Hep kullan. |
-o | Only matching: satırın tamamı değil, sadece eşleşen kısım |
-i | Büyük/küçük harf duyarsız |
-n | Satır numarasını göster |
-c | Eşleşen satır sayısını ver |
-v | Eşleşmeyen satırları göster (tersi) |
-w | Sadece tam kelime eşleşsin |
-r | Klasörde alt klasörlerle birlikte ara |
-A n / -B n / -C n | Eşleşmeden sonraki (After) / önceki (Before) / iki yandaki n satırı da göster |
-P | Perl uyumlu regex. Lookahead/lookbehind ve koşullu ifade için gerekli |
--color | Eşleşeni renkli göster |
echo "This is Frank Xu" | grep -Ei "frank" # -i sayesinde Frank bulunur
echo "This is Frank Xu" | grep -E "(F|f)rank" # F veya f
echo "I am Frank Xu" | grep -Eo "\b[A-Z][a-z]{1,10}\s+[A-Z][a-z]{1,10}\b" # çıktı: Frank Xu
echo "pretend fishing working" | grep -Po "(?<=pre)\w+" # çıktı: tend
echo "fishing working enjoying" | grep -Po "\w+(?=ing)" # çıktı: fish work enjoy
grep -Ec "public" Hello.java # kaç satırda geçiyor
grep -En "String" Hello.java # satır numarasıyla
grep -Eo "kelime" dosya | wc -l # kaç KEZ geçiyor (her eşleşme ayrı satır)
grep -Eo "KALIP" dosya | sort | uniq -c # tekrarsız liste + kaç kez
\b[A-Z][a-z]{1,10}\s+[A-Z][a-z]{1,10}\b\b kelime başı · [A-Z] bir büyük harf (adın ilk harfi) · [a-z]{1,10} 1–10 küçük harf · \s+ bir veya daha fazla boşluk · [A-Z][a-z]{1,10} soyadı · \b kelime sonu.1.3 Hazır kalıplar (kendin yazabilmelisin)
Telefon numarası (adım adım zorlaşıyor)
| Hedef | Kalıp |
|---|---|
Herhangi 10 rakam: 1234567890 | \b[0-9]{10}\b |
123.456.7890 | \b[0-9]{3}\.[0-9]{3}\.[0-9]{4}\b |
| İkisi birden (nokta opsiyonel) | \b[0-9]{3}\.?[0-9]{3}\.?[0-9]{4}\b (? = {0,1}) |
| Dört format: nokta, tire, boşluk ya da hiçbiri | \b[0-9]{3}[. -]?[0-9]{3}[. -]?[0-9]{4}\b |
Beşincisi: (123)456-7890 (koşullu, -P ister) | (\()?\b[0-9]{3}(?(1)\)|[. -]?)[0-9]{3}[. -]?[0-9]{4}\bMantık: (?(1) then | else) → 1. grup "(" yakalandıysa ")" bekle, yakalanmadıysa [. -]? bekle. |
E-posta adresi
john.doe@gmail.com = local part @ domain . uzantı
grep -Eo "[a-zA-Z0-9.-]{2,15}@[a-zA-Z0-9]{1,15}\.[a-zA-Z0-9]{3,4}" dosya
# local part (harf, rakam, . -, 2-15) @ domain (1-15) \. uzantı (3-4)
# Daha genel hali (sınavda bu da kabul):
grep -Eo "\b[A-Za-z0-9._%+-]+@[A-Za-z0-9.-]+\.[A-Za-z]{2,}\b" dosya
\. diye yaz. Sadece . yazarsan "herhangi bir karakter" olur. Hocanın slaytında uzantı 3–4 karakter (com, org, gov, edu) olarak alınmış; .co.in gibi uzantıları bu kalıp tam yakalamaz, bunu yorum olarak yazabilirsin.IPv4 adresi
grep -Eo "([0-9]{1,3}\.){3}[0-9]{1,3}" dosya
# ([0-9]{1,3}\.){3} → "1-3 rakam + nokta" grubu 3 kez tekrar ; sonra son oktet [0-9]{1,3}
443.125.121.1 gibi geçersiz IP'yi de yakalar (443 > 255). Daha sıkı kalıp:
\b((25[0-5]|2[0-4][0-9]|1[0-9]{2}|[1-9]?[0-9])\.){3}(25[0-5]|2[0-4][0-9]|1[0-9]{2}|[1-9]?[0-9])\b
# 25[0-5] → 250-255 | 2[0-4][0-9] → 200-249 | 1[0-9]{2} → 100-199 | [1-9]?[0-9] → 0-99Diğerleri
| Hedef | Kalıp |
|---|---|
MAC adresi 01:23:45:67:89:AB veya 01-23-45-67-89-AB (IEEE 802: 2 hex rakamlı 6 grup, - veya : ile) | ([0-9A-Fa-f]{2}[:-]){5}[0-9A-Fa-f]{2} |
Hex sayı 0x1F | \b0[xX][0-9a-fA-F]+\b |
HTML renk kodu #FFAA00 | #[0-9a-fA-F]{6}\b (kısa hali #[0-9a-fA-F]{3}) |
Web sitesi: http://www.ubalt.edu, https://…, www.ubalt.edu, ubalt.edu | (https?://)?(www\.)?[a-zA-Z0-9-]+\.[a-zA-Z]{2,} |
| HTTP istekleri (log içinde) | grep -Eo "(GET|POST) [^ ]+ HTTP/1\.[01]" |
Şifre kuralı: 3–18 karakter; harf, rakam, - veya @ | ^[a-zA-Z0-9@-]{3,18}$ |
1.4 Farklı dosyaların içinde arama
a) Word (.docx) içinden e-posta bulmak
.docx aslında sıkıştırılmış (zip) bir dosyadır. İçindeki metin word/document.xml dosyasındadır. Doğrudan grep yaparsan bir şey bulamazsın ya da XML etiketleriyle dolu çıktı alırsın.
unzip customers.docx -d customers # 1) zip'i klasöre aç
grep "ubalt.edu" customers/word/document.xml # 2) bulur ama çıktı XML etiketleriyle dolu
sed 's/<[^>]*>/ /g' customers/word/document.xml \
| grep -Eo "[a-zA-Z0-9.-]+@[a-zA-Z0-9]+\.[a-z]{2,4}" # 3) etiketleri sil, sonra mailleri çek
sed 's/ARANAN/YENİ/g' (s = substitute, g = satırdaki hepsi).echo "123-456-7890" | sed 's/1/4/g' → 423-456-7890echo "123-456-7890" | sed 's/-//g' → 1234567890 (tireleri sil)echo "123-456-7890" | sed 's/-/./g' → 123.456.7890echo "<h1>Başlık</h1>" | sed 's/<[^>]*>//g' → Başlık. [^>]* = "> olmayan karakterler", böylece her etiket ayrı ayrı silinir.b) pcap (ağ trafiği) içinden MAC adresi bulmak
pcap ikili (binary) dosyadır; önce tshark ile metne çevrilir, sonra grep.
tshark -r arp.pcap # -r: okunacak dosya
tshark -r arp.pcap -T fields -e eth.src -e eth.dst # -T fields + -e: sadece istenen alanlar
tshark -r arp.pcap -T fields -e eth.src | grep -Eo "([0-9a-f]{2}:){5}[0-9a-f]{2}" | sort -u
c) iOS plist içinden tarih bulmak (örnek sınavdaki soru tipi)
Soru: "com.burbn.threads.plist dosyasından şu çıktıyı veren Linux komutunu yazınız:"
<key>ds-app-install-date</key>
<date>2020-04-13T19:30:04Z</date>
grep -A1 "ds-app-install-date" com.burbn.threads.plist
# "ds-app-install-date" geçen satırı bul, -A1 ile ALTINDAKİ 1 satırı (tarih) da göster
-A 1 gerekli. Çıktıya bakıp "hangi kelime aranmış, kaç satır gösterilmiş" diye düşün. Yorum: uygulamanın kurulum tarihi 13.04.2020 19:30:04 UTC (Z = UTC). Şüphelinin "yüklü değildi" iddiası çürür.1.5 Regex deneme aracı
Kalıbı yaz, metindeki eşleşmeler işaretlensin. (Tarayıcı JavaScript regex'i kullanır; grep -E ile neredeyse aynıdır, lookahead/lookbehind de çalışır.)
2 · Web geçmişi (Chrome History) incelemesi
Sınavın en ağır kısmı. Senaryo: şüpheli, craigslist üzerinden uyuşturucu satıyor. Elimizde sadece Chrome'un History dosyası var. Bu dosyadan delil çıkarıp olayların zaman çizelgesini kuracağız.
2.1 History dosyası nedir, nerededir?
Chrome geçmişi, SQLite veritabanı olarak History adlı (uzantısız) bir dosyada tutulur. SQLite = tek dosyadan oluşan küçük bir SQL veritabanı.
| İşletim sistemi | Konum |
|---|---|
| Windows (Vista/7/8/10) | C:\Users\<kullanıcı>\AppData\Local\Google\Chrome\User Data\Default\History |
| Linux | /home/<kullanıcı>/.config/google-chrome/Default/History |
| macOS | /Users/<kullanıcı>/Library/Application Support/Google/Chrome/Default/History |
file History # dosya tipini öğren → "SQLite 3.x database"
sqlite3 History # veritabanını aç (ya da: sqlitebrowser History → grafik arayüz)
sqlite> .tables # tabloları listele (downloads, urls, visits, ...)
sqlite> .schema visits # tablonun sütunları
sqlite> .headers on # çıktıda sütun adlarını göster
sqlite> select * from urls limit 5;
2.2 Üç önemli tablo ve ilişkileri
| Tablo | Ne tutar? |
|---|---|
| urls | Ziyaret edilen her farklı URL bir kez: adres, sayfa başlığı, kaç kez ziyaret edildiği, en son ne zaman ziyaret edildiği |
| visits | Her tek tek ziyaret: ne zaman, sayfada ne kadar kalındı, nereden gelindi, nasıl gelindi (transition) |
| downloads | İndirilen dosyalar: dosya türü, kaydedildiği konum, boyut, hash… (+ downloads_url_chains) |
urls tablosu
| Sütun | Tip | Açıklama |
|---|---|---|
| id | INTEGER | Primary key, her kayda benzersiz numara |
| url | LONGVARCHAR | Erişilen URL |
| title | LONGVARCHAR | Sayfanın başlığı |
| visit_count | INTEGER | Toplam ziyaret sayısı |
| typed_count | INTEGER | Adres çubuğuna yazılarak gelinen sayı |
| last_visit_time | INTEGER | Son ziyaret zamanı (WebKit zamanı, mikrosaniye) |
| hidden | INTEGER | 0: otomatik tamamlama önerilerinde gösterilir · 1: gösterilmez |
visits tablosu
| Sütun | Tip | Açıklama |
|---|---|---|
| id | INTEGER | Ziyaretin benzersiz numarası |
| url | INTEGER | urls tablosundaki id'ye karşılık gelir (yabancı anahtar). URL'nin kendisi değil, numarası! |
| visit_time | INTEGER | Ziyaret zamanı (WebKit, mikrosaniye) |
| from_visit | INTEGER | Bu sayfaya hangi ziyaretten gelindi (visits.id). 0 = önceki yok |
| transition | INTEGER | Sayfaya nasıl gelindi: link tıklama, yazma, form gönderme… (kodlu sayı) |
| visit_duration | INTEGER | Sayfada kalma süresi (mikrosaniye) |
İlişki (sınavda "URL ve visit tablosu arası ilişki" diye sorulur)
Bir URL'ye birden çok ziyaret olabilir: urls → visits ilişkisi bire-çok. URL adresini, sayfa başlığını ve erişim zamanını birlikte görmek için iki tablo JOIN ile birleştirilir:
select v.id, u.url, u.title,
datetime(v.visit_time/1000000 + strftime('%s','1601-01-01'), 'unixepoch','localtime') as zaman,
v.from_visit, v.transition & 0xFF as tip, v.visit_duration/1000000.0 as sure_sn
from visits v join urls u on v.url = u.id
order by v.visit_time;
Örnek: google.com'dayken bir linke tıklayıp cnn.com'a gittin. urls'de cnn.com bir kayıt (ör. id=2). visits'te yeni satır: url=2, from_visit = google ziyaretinin id'si, transition = 0 (Link).
downloads tablosu (önemli sütunlar)
| Sütun | Anlamı |
|---|---|
| id, guid | Benzersiz numara, küresel benzersiz tanımlayıcı |
| current_path / target_path | Geçici konum / dosyanın kaydedildiği son konum |
| start_time / end_time | İndirme başlangıç / bitiş zamanı |
| received_bytes / total_bytes | Alınan bayt / dosya boyutu |
| state, danger_type, interrupt_reason | Durum, tehlike türü (virüs vb.), kesilme nedeni |
| hash | SHA-256 özeti (dosyanın aynılığını kanıtlar) |
| opened, last_access_time | Açıldı mı, son erişim zamanı |
| site_url, tab_url, tab_referrer_url | İndirildiği site, sekme URL'si, oraya nasıl gelindiği |
| http_method, by_ext_id/name | GET/POST, indirmeyi başlatan eklenti |
| etag, last_modified, mime_type | Sunucu sürüm etiketi, sunucuda son değişiklik, dosya türü (image/png…) |
2.3 WebKit nedir ve zaman dönüşümü
Görevleri: HTML'i işler (yapı, içerik) · CSS'i uygular (renk, font, yerleşim) · JavaScript'i yürütür (etkileşim) · farklı platformlarda çalışır.
Avantajları: hızlı, düşük kaynak kullanımı, açık kaynak, mobil uyumlu, web standartlarına uygun, kolay güncellenir.
Benzetme: HTML evin planı, CSS iç mimarın dekorasyonu, JavaScript elektrik/otomasyon sistemi; WebKit bunları alıp evi inşa eden ekip.
Adli bilişimdeki önemi: Chrome/Safari geçmişindeki zamanlar WebKit zaman damgası biçimindedir.
| Başlangıç noktası (epoch) | Birimi | |
|---|---|---|
| WebKit / Chrome zamanı | 1 Ocak 1601 00:00 UTC (Windows NT FILETIME ile aynı) | mikrosaniye (saniyenin milyonda biri), 64 bit |
| Unix / Epoch zamanı | 1 Ocak 1970 00:00 UTC | saniye |
Unix (sn) = WebKit / 1 000 000 − 11 644 473 600SQL'de:
strftime('%s','1601-01-01') = 1601'in Unix karşılığı = −11644473600. Yani visit_time/1000000 + strftime('%s','1601-01-01') aynı çıkarmayı yapar.WebKit zaman dönüştürücü
2.4 SQL sorgusunu parça parça okumak
Örnek sınavın 1. sorusu (30 puan) tam olarak buydu. Aynı sorgu ya da urls versiyonu gelebilir:
select id, "url_ref_ID: " || url,
datetime(visit_time/1000000+strftime('%s','1601-01-01'), 'unixepoch', 'localtime'),
"From_visit: " || from_visit, 'Tran:' || transition,
"Duration: " || (visit_duration/1000)
from visits order by visit_time;
| Parça | Ne yapar? |
|---|---|
select … from visits | visits tablosundan seçilen sütunları getirir. |
id | Ziyaretin numarası (çıktıda 1,2,3…). |
"url_ref_ID: " || url | || = metin birleştirme (concatenation). Okunabilirlik için başına etiket ekler. url sütunu adres değil, urls tablosundaki id'ye referanstır; etiketin "ref_ID" olması bu yüzden. |
visit_time/1000000 | Mikrosaniyeyi saniyeye çevirir. |
+ strftime('%s','1601-01-01') | strftime tarihi biçimlendirir; '%s' = Unix saniyesi. 1601-01-01'in Unix karşılığı −11644473600'dür. Toplayınca 1601 tabanlı saniye → 1970 tabanlı Unix saniyesi olur. |
datetime(…, 'unixepoch', 'localtime') | Unix saniyesini okunabilir tarihe (YYYY-MM-DD HH:MM:SS) çevirir. 'unixepoch': girdi Unix zamanıdır. 'localtime': yerel saat dilimine göre göster. |
"From_visit: " || from_visit | Bu sayfaya hangi ziyaretten (visits.id) gelindiği. 0 = önceki ziyaret yok (zincirin başı). |
'Tran:' || transition | Geçiş kodu: sayfaya nasıl gelindi. Ham sayı, çözülmesi gerekir. |
"Duration: " || (visit_duration/1000) | Mikrosaniye ÷ 1000 = milisaniye. Ör. 727 → 0.727 saniye; 17456 → yaklaşık 17 saniye. |
order by visit_time | Sonuçları ziyaret zamanına göre artan (eskiden yeniye) sıralar → zaman çizelgesi. |
1|url_ref_ID: 1|2022-04-19 09:54:18|From_visit: 0|Tran:805306373|Duration: 0
2|url_ref_ID: 1|2022-04-19 09:54:19|From_visit: 0|Tran:805306368|Duration: 727
3|url_ref_ID: 2|2022-04-19 09:54:19|From_visit: 2|Tran:268435456|Duration: 0
4|url_ref_ID: 3|2022-04-19 09:54:19|From_visit: 3|Tran:-2147483648|Duration: 0
5|url_ref_ID: 4|2022-04-19 09:54:19|From_visit: 4|Tran:-1610612736|Duration: 2465
6|url_ref_ID: 5|2022-04-19 09:54:22|From_visit: 5|Tran:268435456|Duration: 0
7|url_ref_ID: 6|2022-04-19 09:54:22|From_visit: 6|Tran:-1610612736|Duration: 17456
• Ziyaret 1: 805306373 & 0xFF = 5 (Omnibar Generated); kullanıcı adres çubuğuna "craiglist" yazdı, öneriden URL üretildi. Süre 0 → sadece yönlendirme.• Ziyaret 2: aynı url (1), tip 0 Link, 0.727 sn kalmış (Google arama sonucu sayfası).
• Ziyaret 3: from_visit 2 → 2. ziyaretten linke tıklayarak gelindi (268435456 = 0x10000000 → Link + Chain Start).
• Ziyaret 4–5: −2147483648 = 0x80000000 → Link + Server Redirect; −1610612736 = 0xA0000000 → Link + Server Redirect + Chain End. craigslist.org → geo.craigslist.org → baltimore.craigslist.org'a sunucu yönlendirmesi, son sayfada 2.465 sn.
• Duration 0 olan kayıtlar = sadece yönlendirme, sayfada gezinilmemiş.
urls tablosu sorgusu (lab'da yapılan)
select id, title, datetime(last_visit_time/1000000+strftime('%s','1601-01-01'), 'unixepoch', 'localtime') from urls;
Her URL'nin id'si, sayfa başlığı ve son ziyaret zamanı okunabilir biçimde gelir.
2.5 Transition (geçiş) kodunu hesaplamak
Transition, kullanıcının sayfaya nasıl ulaştığını söyler (linke tıkladı, URL'yi yazdı, form gönderdi…). 32 bitlik bir sayıdır:
Hesaplama adımları (hocanın yöntemi)
- Decimal → Hexadecimal çevir.
- Sonucu 0xFF ile AND'le (= son iki hex rakamını al). Bu çekirdek tiptir.
- Değeri transition tablosundan bak ve yorumla.
- (Ekstra) Kalan üst kısım (
sayı & 0xFFFFFF00) → qualifier tablosundan yorumla.
printf '%X\n' 805306375 # → 30000007 (hex)
echo $((805306375 & 0xFF)) # → 7 ($(( )) bash'te aritmetik işlem yapar)
echo $((0x30000007 & 0xFF)) # → 7
Elle hesap (hesap makinesi yoksa): sürekli 16'ya böl
805306375 → hex:
805306375 / 16 = 50331648 kalan 7
50331648 / 16 = 3145728 kalan 0
3145728 / 16 = 196608 kalan 0
196608 / 16 = 12288 kalan 0
12288 / 16 = 768 kalan 0
768 / 16 = 48 kalan 0
48 / 16 = 3 kalan 0
3 / 16 = 0 kalan 3
Kalanları aşağıdan yukarı oku → 0x30000007
AND işlemi: 0x30000007 & 0x000000FF = 0x00000007 → 7 = Form Submit.
Kalan: 0x30000000 = 0x10000000 + 0x20000000 → Chain Start + Chain End (tek adımlık, kendi başına bir gezinti zinciri).
Çekirdek tip tablosu (0xFF ile AND sonucu)
| Değer | Tip | Anlamı |
|---|---|---|
| 0 | Link | Başka bir sayfadaki bağlantıya tıklayarak geldi |
| 1 | Typed | URL'yi adres çubuğuna yazarak geldi |
| 2 | Auto Bookmark | Arayüzdeki bir öneri/yer imi aracılığıyla geldi |
| 3 | Auto Subframe | Alt çerçeve (ör. reklam iframe'i); kullanıcı farkında bile olmayabilir |
| 4 | Manual Subframe | Kullanıcının açıkça istediği alt çerçeve gezinmesi; geri/ileri listesine girer |
| 5 | Omnibar Generated | Adres/arama çubuğuna arama kelimesi yazdı, öneriden seçildi (Google araması) |
| 6 | Top Level / Start page | Komut satırında verildi ya da başlangıç sayfası |
| 7 | Form Submit | Bir formu doldurup gönderdi (giriş, ilan formu…) |
| 8 | Reload / Restore | Yenile butonu ya da adres çubuğunda Enter ile yeniden yükledi |
| 9 | Keyword | URL bir anahtar kelimeden üretildi |
| 10 | Keyword Generated | Anahtar kelime için üretilen ziyaret |
Qualifier (üst bitler) tablosu
Aynı tip 0 (Link) olan dört kaydın sayıları çok farklı olabilir. Fark, tıklamanın nasıl/nerede olduğunu anlatan bit bayraklarından gelir: yeni sekmede mi açıldı, zincirin ilki mi, sunucu yönlendirmesi mi…
| Hex | Anlamı |
|---|---|
| 0x01000000 | Forward/Back (geri/ileri butonu) |
| 0x02000000 | From Address Bar (adres çubuğundan) |
| 0x04000000 | Home Page |
| 0x08000000 | From API |
| 0x10000000 | Chain Start: yönlendirme zincirinin ilk sayfası |
| 0x20000000 | Chain End: zincirin son sayfası (kullanıcının gördüğü) |
| 0x40000000 | Client Redirect: sayfanın kendisi yönlendirdi (JS / meta refresh). Slaytlarda "Refresh" diye geçer. |
| 0x80000000 | Server Redirect: sunucu yönlendirmesi (HTTP 301/302) |
−1610612736 + 4294967296 = 2684354560 = 0xA0000000 = 0x80000000 + 0x20000000 → Link (0) + Server Redirect + Chain End.
−2147483648 + 4294967296 = 2147483648 = 0x80000000 → Link (0) + Server Redirect.
Bash zaten doğru yapar:
echo $((-1610612736 & 0xFF)) → 0.Sık çıkan sayılar (ezber tablosu)
| Decimal | Hex | & 0xFF | Yorum |
|---|---|---|---|
| 805306368 | 0x30000000 | 0 Link | Chain Start + End: tek adımlık link tıklaması |
| 805306369 | 0x30000001 | 1 Typed | Adresi yazarak geldi |
| 805306373 | 0x30000005 | 5 Omnibar Generated | Arama çubuğuna yazdı (ör. "craiglist") |
| 805306375 | 0x30000007 | 7 Form Submit | Form doldurup gönderdi |
| 805306376 | 0x30000008 | 8 Reload | Sayfayı yeniledi |
| 268435456 | 0x10000000 | 0 Link | Link + Chain Start (zincirin başı) |
| −2147483648 | 0x80000000 | 0 Link | Link + Server Redirect |
| −1610612736 | 0xA0000000 | 0 Link | Link + Server Redirect + Chain End |
Transition hesaplayıcı (adım adım gösterir)
2.6 Senaryo: craigslist'te uyuşturucu satışı (senaryolara hakimiyet)
Hipotez (7 aşama): 1) Satıcı yasadışı ilan yayınladı → 2) Alıcı satıcıya mesaj attı → 3) Satıcı Bitcoin cüzdanıyla cevap verdi → 4) Alıcı ödeme gönderdi → 5) Satıcı ödemeyi doğruladı → 6) Satıcı ürünü gönderdi → 7) Alıcı teslim aldı.
Analiz stratejisi: visits kayıtları visit_duration'a göre segmentlere ayrılır (Seg 1, 2, …). visit_duration = 0 ise sadece yönlendirme olmuştur, sayfada gezinilmemiştir. Her segmentte visits ve urls birleştirilir (JOIN) ve her alan yorumlanır. Doğrulamak için adımlar kendi bilgisayarında tekrarlanabilir ya da URL ziyaret edilebilir.
| Visit | Transition | Ne oldu? | Aşama |
|---|---|---|---|
| 1–2 | 5 Omnibar, 0 Link | Adres çubuğuna "craiglist" yazdı → Google arama sonucu (0.727 sn) | 1 · İlan |
| 3–5 | 0x80000000, 0, 0 | craigslist.org'a tıkladı → geo → baltimore.craigslist.org'a sunucu yönlendirmesi | |
| 6–7 | 0 Link + redirect | Hesap linki (accounts.craigslist.org/login) tıklandı | |
| 8 | 7 Form Submit | Giriş formunu doldurup gönderdi (23 sn) | |
| 11–13 | 0 Link | "create a posting" → post.craigslist.org/c/bal | |
| 14 | 7 Form Submit | İlan türünü seçti → ?s=cat (kategori) | |
| 15 | 7 Form Submit | Kategori seçti → ?s=edit (başlık, fiyat, açıklama) | |
| 16 | 7 Form Submit (805306375) | Açıklama/başlık/fiyat/teslimat formunu gönderdi → ?s=geoverify (konum seçimi). url_id=12, 4 sn | |
| 17–19 | 7 Form Submit | Konum → ?s=editimage → ?s=preview → yayınla (PUBLISH) | |
| 20–21 | 0 Link | /manage/7473121658 ile ilanı yönetti; ilanı görüntüledi ("baltimore-cheaper-than-rx-supplements") | 1 |
| 22–43 | 5, 0 + redirect | "gmail" yazdı → giriş yönlendirmeleri → unsub.fscs@gmail.com gelen kutusu; "order" konulu maili açtı | 2 · Mesaj |
| 44–45 | 0 Link + Refresh | Aynı mesaja iki cevap yazdı (?compose=) | 3 · Cüzdan |
| 46–48 | 0 Link | "txid: 517b21…" konulu yeni mesajı açtı | 4 · Ödeme |
| 49–50 | 0 Link | Mail içindeki imgur linkini açtı (google.com/url?q=…&source=gmail); BTC makbuzu. Ardından proof_of_payment.png indirildi (downloads id=1) | 5 · Doğrulama |
| 51–54 | 5, 0 | "blockchain explorer" aradı → blockchain.com/explorer | |
| 55–58 | 0 Link | TXID'yi aradı → /btc/tx/517b… → kendi cüzdan adresi /btc/address/38Rcs… | |
| 59–66 | 5, 0 | "kraken" aradı → Kraken borsasına giriş (cihaz onayı) → trade → funding | |
| 67–71 | 0 + redirect/refresh | Kraken'dan mempool.space/tx/517b… işlemine yönlendirme → History Ledger | |
| 72–74 | 0 Link + Refresh | Gmail'e dönüp "order" mesajına iki cevap daha; txid mesajına geri döndü | 6–7 · Gönderim |
517b2156…afdc5 (para izini sürmeyi sağlar) · BTC cüzdanı: 38RcsURWCDmCbYocmsZCnGz1FtD7x477mt · E-posta: unsub.fscs@gmail.com · İndirilen dosya: proof_of_payment.png (C:\Users\FSCS_User\Desktop\) → ödeme makbuzunu şüpheliye bağlar.google.com/search?q=a+b → Google arama sonucu · /mail/u/0/ → 0 numaralı hesapta oturum açık · #inbox/<ID> → belirli bir mail açıldı · ?compose=<ID> → cevap yazılıyor · google.com/url?q=<link>&source=gmail → link Gmail'deki mesajdan açıldı · blockchain.com/btc/tx/<TXID> → işlem sayfası · /btc/address/<adres> → cüzdan sayfası.Lab soruları (Lab-4)
Visits tablosunda 60 numaralı ziyaret hangi URL'ye gitti, şüpheli ne yaptı?
select v.id, u.url, u.title, v.transition & 0xFF
from visits v join urls u on v.url = u.id where v.id = 60;
59–60 numaralı ziyaretlerde şüpheli adres çubuğuna "kraken" yazdı (59: 5 Omnibar Generated) ve 60'ta Google arama sonuçları sayfası açıldı (0 Link), 7 sn kaldı. Kraken bir kripto para borsası; şüpheli aldığı Bitcoin'i kontrol etmek / bozdurmak için borsaya yöneliyor.Visit 54'te gerçekleşen işlemi kendi tarayıcında göster
3 · SMTP, SSL/TLS ve Conversion (Base64)
E-posta trafiğinin adli incelemesi. Elimizde Outlook ile gönderilmiş bir e-postanın ağ kaydı (smtp.pcap) var. Kim, kime, ne zaman, ne gönderdi, şifre neydi?
3.1 Temel kavramlar
| Protokol | Görevi | Port |
|---|---|---|
| SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) | E-posta GÖNDERME: istemci → sunucu, sunucu → alıcı sunucu. OSI uygulama katmanı. Komut–cevap ile çalışan, düz metin (şifresiz) protokol. | 25 (varsayılan/şifresiz) · 587 (modern gönderim, STARTTLS) · 465 (SSL/TLS, SMTPS) |
| IMAP | E-postaları sunucudan alma ve yönetme; mailler sunucuda kalır, cihazlar senkron. | 143 · 993 (güvenli) |
| POP3 | E-postaları indirme; daha eski, basit. Genelde indirip sunucudan siler. | 110 · 995 (güvenli) |
3.2 SMTP: hangi aşamada ne kullanılıyor, ne yapıyor?
Listede "hangi aşamada ne kullanılıyor, ne yapıyor" diye özellikle yazılmış. Bu tabloyu ezberle:
| # | Aşama | Kim → Kim | Komut / Kod | Ne yapar? |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Bağlantı kurulumu | S → C | 220 service ready | TCP bağlantısı kurulunca sunucu kendini tanıtır: "hazırım". (Lab'da: 220 xc90.websitewelcome.com ESMTP Exim 4.69 + toplu/istenmeyen mail uyarısı) |
| 2 | Selamlaşma (handshake) | C → S | HELO / EHLO | İstemci kendini tanıtır. EHLO = Extended (ESMTP); sunucunun desteklediği özellikleri öğrenir. Desteklenmezse HELO'ya döner. |
| Özellik listesi | S → C | 250 + liste | Sunucu yeteneklerini sayar: SIZE 52428800 (en büyük mesaj boyutu, oktet), PIPELINING, AUTH PLAIN LOGIN, STARTTLS, HELP | |
| 3 | (İsteğe bağlı) Şifreleme | C → S | STARTTLS | Düz bağlantıyı TLS ile şifreli bağlantıya yükseltir. |
| 4 | Kimlik doğrulama (SMTP AUTH) | C ↔ S | AUTH LOGIN → 334 → kullanıcı → 334 → şifre → 235 | Kullanıcı adı ve şifre Base64 ile kodlanarak gönderilir. 334 VXNlcm5hbWU6 = "Username:", 334 UGFzc3dvcmQ6 = "Password:". 235 = Authentication succeeded. |
| 5 | Zarf: gönderen | C → S | MAIL FROM: → 250 OK | Göndericinin adresi. |
| 6 | Zarf: alıcı | C → S | RCPT TO: → 250 Accepted | Alıcı(lar). Birden fazla alıcı için birden fazla RCPT TO. |
| 7 | Veri aktarımı | C → S | DATA → 354 | "İçeriği gönder; tek başına '.' içeren satırla bitir". İstemci başlıkları (From, To, Subject, Date) ve gövdeyi gönderir, sonunda . |
| 8 | Kuyruğa alma | S → C | 250 OK id=… | Mail kabul edildi, kuyruğa alındı, takip numarası verildi. |
| 9 | Kapatma | C → S, S → C | QUIT → 221 | Bağlantı kapatılır ("closing connection / Bye"). |
| 10 | Teslimat | Sunucu → alıcı sunucu | DNS (MX kaydı) | Gönderen sunucu alıcı alan adının DNS kaydından alıcı sunucuyu bulur ve maili iletir; alıcı sunucu posta kutusuna koyar. |
3.3 SSL/TLS
| 3 ana görev | Ne yapar? | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Şifreleme (Encryption) | Veriyi okunamaz şifreli metne çevirir; sadece doğru anahtara sahip alıcı çözer. | Araya giren 3. kişi içeriği anlayamaz. |
| 2. Kimlik doğrulama (Authentication) | Sunucu, güvenilir Sertifika Yetkilisi (CA)'nin verdiği dijital sertifikayı sunar; tarayıcı kontrol eder. | Sahte (phishing) siteye bilgi gönderilmez. |
| 3. Veri bütünlüğü (Integrity) | Veriye dijital imza / özet (hash, MAC) eklenir; alıcı kontrol eder. | Yolda değiştirilen veri fark edilir. |
En yaygın kullanım: HTTPS (adres çubuğunda https:// ve kilit simgesi). E-postada: SMTPS (SMTP over SSL/TLS, port 465: baştan şifreli) ve STARTTLS (port 25/587: düz başlar, komutla şifreliye yükselir).
3.4 Conversion: Base64
Dikkat: Base64 şifreleme değildir; anahtar gerektirmez, herkes geri çevirebilir. SMTP AUTH'ta şifrenin Base64 olması güvenlik sağlamaz.
Elle nasıl çevrilir? (3 bayt → 4 karakter)
- Metni ASCII → 8 bitlik ikiliye çevir.
- Bitleri 6'şarlı gruplara böl (3 bayt = 24 bit = 4 × 6 bit).
- Her 6 bitlik değeri (0–63) tablodan karaktere çevir: 0–25 → A–Z, 26–51 → a–z, 52–61 → 0–9, 62 → +, 63 → /.
- Son grupta eksik bayt varsa sona
=(1 eksik) ya da==(2 eksik) eklenir.
"Man" → M=77=01001101 a=97=01100001 n=110=01101110
24 bit: 010011 010110 000101 101110
19 22 5 46
T W F u → "TWFu"
echo -n "Username:" | base64 # → VXNlcm5hbWU6 (-n: sona satır sonu ekleme)
echo "VXNlcm5hbWU6" | base64 -d # → Username: (-d: decode)
echo "cHVuamFiQDEyMw==" | base64 --decode # → punjab@123
Base64 çevirici
3.5 Lab: smtp.pcap incelemesi (gerçek değerler)
Dosyayı Wireshark'ta aç, filtreye smtp yaz. Ya da tshark ile:
tshark -r smtp.pcap -Y smtp
tshark -r smtp.pcap -Y smtp -T fields -e ip.src -e ip.dst -e smtp.req.command -e smtp.req.parameter -e smtp.response.code
| Frame | Yön | İçerik | Yorum |
|---|---|---|---|
| 6 | S→C | 220 xc90.websitewelcome.com ESMTP Exim 4.69 | Sunucu hazır, toplu mail uyarısı |
| 7 | C→S | EHLO GP | İstemci adı "GP" |
| 9 | S→C | 250 … SIZE 52428800, PIPELINING, AUTH PLAIN LOGIN, STARTTLS, HELP | Desteklenen özellikler |
| 10 | C→S | AUTH LOGIN | Doğrulama başlar |
| 11 | S→C | 334 VXNlcm5hbWU6 | "Username:" |
| 12 | C→S | Z3VycGFydGFwQHBhdHJpb3RzLmlu | gurpartap@patriots.in |
| 13 | S→C | 334 UGFzc3dvcmQ6 | "Password:" |
| 14 | C→S | cHVuamFiQDEyMw== | punjab@123 |
| 15 | S→C | 235 Authentication succeeded | Giriş başarılı |
| 16–19 | C↔S | MAIL FROM: <gurpartap@patriots.in> · RCPT TO: <raj_deol2002in@yahoo.co.in> | Gönderen / alıcı |
| 20–21 | C↔S | DATA → 354 Enter message, ending with "." on a line by itself | İçerik başlıyor |
| 22–45 | C→S | (14 parça; Wireshark 45. framede birleştirir) | Mail içeriği, çok parçalı (multipart); istemci Office Outlook 12.0 |
| 52 | S→C | 250 OK id=1Mugho-0003Dg-Un | Kuyruğa alındı |
| 54–56 | C↔S | QUIT → 221 closing connection | Bitti |
Ağ bilgileri: istemci 10.10.1.4:1470 → sunucu 74.53.140.153:25. MAC: istemci 00:1f:33:d9:81:60, ağ geçidi 00:e0:1c:3c:17:c2. Tarih: 5 Ekim 2009. İçeriği okumanın alternatif yolu: paket → sağ tık → Follow → TCP Stream.
4 · Ağ konuları (kısa ama tanım sorusu gelebilir)
4.1 TCP üçlü el sıkışma ve SYN Flood
Durumlar: istemci CLOSED → SYN-SENT → ESTABLISHED; sunucu LISTEN → SYN-RECEIVED → ESTABLISHED. Sequence #: gönderilen ilk baytın numarası (rastgele ya da 0'dan başlar). ACK #: alıcının beklediği bir sonraki bayt numarası (SYN için +1).
Wireshark'ta delil: kaynaktan sürekli SYN geliyor, karşılığında el sıkışma tamamlanmıyor; kaynak portlar rastgele.
hping3 -S --flood -V -p 80 192.168.78.11 # -S: SYN bayrağı, --flood: olabildiğince hızlı, -p: hedef port
hping3 -S --flood -V -d 6000 -p 80 192.168.78.11 # -d: veri boyutu 6000 bayt (MTU 1500 → paket parçalanır)
hping3 -S --flood -V -a 15.15.15.15 -p 80 192.168.78.11 # -a: sahte kaynak IP
Scapy ile: IP(dst=hedef)/TCP(sport=RandShort(), dport=80, flags="S")/Raw(b"X"*boyut) ve send(p, count=n, verbose=0). Veri boyutu verilmezse 20 bayt TCP + 34 bayt başlık = 54 baytlık çerçeve. MTU: Ethernet'te 1500 bayt; IP+TCP başlıkları çıkınca ~1460–1480 bayt veri; daha büyük veri parçalanır (DF/MF bitleri).
4.2 ARP ve ARP Poisoning
ARP (Address Resolution Protocol): yerel ağda IP adresini MAC adresine eşler. Cihazlar diğerlerinin IP'sini bilir ama veri göndermek için MAC lazım. A cihazı "bu IP kimin?" diye broadcast (ff:ff:ff:ff:ff:ff) ARP request atar, sahibi ARP reply ile MAC'ini söyler. Eşlemeler ARP tablosunda (ARP cache) tutulur; her cihazın kendi tablosu vardır, dinamiktir, süresi dolar. arp -a / ip neigh ile görülür; ping de ARP kullanır.
Spoofing = başkasının kimliğini (IP) kullanmak; poisoning = bunun sonucu (zehirlenmiş tablo).
Önlem: ARP spoofing tespit yazılımı, cihaz sayısını sınırlamak, VLAN, statik ARP.
Delil: Kurbanın ARP tablosunda gateway IP'si saldırganın MAC'iyle görünür; Wireshark'ta aynı MAC'ten çok sayıda istenmemiş ARP reply ("duplicate use of IP" uyarısı).
4.3 DHCP Starvation
DHCP, cihazlara otomatik IP, ağ geçidi ve DNS verir (havuzdan). Lab'daki router ayarı: ip dhcp pool, network 192.168.26.0 255.255.255.0, default-router, dns-server 8.8.8.8, ip dhcp excluded-address (dağıtılmayacak adresler), ip helper-address (DHCP isteğini başka ağdaki sunucuya ilet).
show ip dhcp binding tablosu birbirine benzemeyen, anlamsız MAC'lerle dolu.4.4 Taciz e-postası incelemesi (Nitroba senaryosu)
Kimya öğretmeni Lily Tuckrige taciz e-postaları alıyor. Mail başlığı yurt odası IP'sini (140.247.62.34) gösteriyor; odada 3 kişi ve şifresiz Wi-Fi router var → IP tek başına kişiyi göstermez. Ağa sniffer konuyor; ikinci mail willselfdestruct.com üzerinden gönderiliyor.
- Siteye kim girdi? Sayfa başlığında
"WillSelfDestruct"ara → site IP 69.25.94.22, şüpheli 192.168.15.4. - Taciz içeriğini POST etti mi?
http.request.method == "POST"→ içerik bulundu. - IP birden çok kişide olabilir → MAC adresi (benzersiz):
00:17:f2:e2:c0:ce(Apple cihaz). - MAC'i kişiye bağlama: HTTP durumsuzdur (stateless), sunucu kullanıcıyı cookie ile hatırlar. Cookie'lerde e-posta/kullanıcı adı aranır → sınıf listesindeki öğrenciyle eşleştirilir.
- Zaman: Wireshark zaman formatını değiştir.
Faydalı filtreler: http.set_cookie · ip.dst == 192.168.15.4 · http.user_agent == "…" · http.request.uri contains "?" · http.request.method == "POST" · eth.addr == 00:17:f2:e2:c0:ce
5 · Tanım kartları
Tıkla, aç, kendi cümlenle tekrar et. Sınavda 3–5 cümle yeter: ne olduğu + ne işe yaradığı + adli bilişimdeki önemi.
6 · Örnek sorular (hocanın tarzında, çözümlü)
Önce kâğıda kendin yaz, sonra "Cevabı göster"e bas. Puanlar örnek sınavdaki ağırlıklara göre.
7 · Kendini test et
Hızlı çoktan seçmeli. Yanlış yaptığın konuya geri dön.